Gepost door: Johan van Veen | 19 april 2010

Johann Paul von Westhoff

Bij muziek voor viool solo denken de meeste muziekliefhebbers direct aan Bach. Zijn sonates en partita’s behoren tot de hoogtepunten uit de vioolliteratuur. Maar die kwamen niet uit de lucht vallen. Ook vóór Bach werd muziek voor viool solo geschreven. Die is veel minder bekend en moet het meestal hooguit met een voetnoot in muziekgeschiedenisboeken stellen. Op de CD-markt is er al helemaal weinig van te vinden. De belangrijkste componist van muziek voor viool solo vóór Bach was Johann Paul von Westhoff (1656-1705).

Hij is een vertegenwoordiger van de Duitse vioolschool die zich in de tweede helft van de 17e eeuw tot de beste in Europa ontwikkelde. Tegenwoordig kennen we vooral Biber en Schmelzer, maar hun tijdgenoten Von Westhoff en Johann Jakob Walther deden bepaald niet voor hen onder. Opvallend is dat Von Westhoff allerlei effecten vermijdt, die Biber en vooral Walther kwistig in hun composities strooiden. Walther bijvoorbeeld beroemde zich erop dat hij een heel koor van violen, doedelzakken, slagwerk, harp en draailier op zijn viool kon imiteren. In vergelijking daarmee zijn Von Westhoffs composities bescheiden.

De Oostenrijkste violist Gunar Letzbor is een avontuurlijk musicus, die regelmatig als solist en als leider van zijn ensemble Ars Antiqua Austria originele programma’s speelt en opneemt. Hij heeft het aangedurfd de zes Partita’s voor viool solo van Von Westhoff, die in 1696 werden gedrukt, compleet op te nemen. Het is niet de eerste opname, maar wel de eerste op een historisch instrument.

Zo’n vijf jaar geleden recenseerde ik een andere opname van die suites voor het Duitse tijdschrift Toccata/Alte Musik Aktuell. Het ging om een uitvoering door de Duitse violist Friedemann Amadeus Treiber, een mij geheel onbekend musicus. Die vond het nodig de suites van Von Westhoff met een eigen werk aan te vullen. Dat lijkt me nogal pretentieus. Als je tot nog toe vrijwel onbekende muziek van het kaliber van deze partita’s opneemt, is het dan echt nodig daar nog iets van jezelf aan toe te voegen? Bij de CD zit een stevig boekje met veel informatie over Von Westhoff en zijn tijd, en dat is allemaal heel interessant. De uitvoering is niet slecht, maar het toepassen van de principes van de historische uitvoeringspraktijk op een moderne viool – wel overigens in lage stemming – valt niet mee. Dingen die op een barokviool bijna vanzelf gaan, klinken hier uiterst moeizaam.

In vergelijking daarmee is Gunar Letzbors uitvoering een openbaring. Alles klinkt logisch en natuurlijk. In zijn notities over de interpretatie laat hij weten dat het een tijdje heeft geduurd voor hij echt enthousiast werd voor deze stukken. Hij heeft ze jarenlang bestudeerd en ze in een aantal concerten gespeeld. Die studie en ervaring en zijn geloof in deze muziek hebben geresulteerd in een buitengewoon boeiende uitvoering. Het is allemaal prachtig opgenomen en het CD-boekje bevat uitvoerige informatie over componist en muziek.

Johann Paul von Westhoff: Sei Partite à violino senza basso accompagnato – Gunar Letzbor, viool (Arcana A354).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: